• Ешқандай Нәтиже Табылған Жоқ

Бұрышты теңдей үш бөлікке бөлуге бола ма?

In document №3(59) (бет 57-60)

DScv

УДК 51:37.016 374.02 ГРНТИ 27.01.45 : 14.27.09

2. Бұрышты теңдей үш бөлікке бөлуге бола ма?

Жауабы: Болады. Тек қана циркуль мен сызғыштың көмегімен сала алмаймыз. Ал, осыларға қосымша басқа құралдардың (мысалы, сағат цифрблатының көмегімен, қосымша сызғыш, оригами және т.б.) көмегімен бөлуге болады.

3. Әл-Фараби математиканы неше тарауға бөлді? /7 тарау: арифметика, геометрия, оптика, астраномия, музыка, статика, механика/

Сайыстың 4- бөлімі – «Миға шабуыл» деп аталады.

Экранда сандар қатары көрсетілген. Осы қатардың жасалу заңдылығын анықтап, келесі жолды жазыңыздар. Ойлануға 5 минут уақыт беріледі.

Толық, дұрыс жауап 5 ұпаймен бағаланады. Әділқазы алқасының шешімімен толық емес жауаптың идеялары да бағаланады.

Сайыстың 5-бөлімі«Білім пирамидасы» деп аталады.

Бұл бөлім «әл-Фараби», «Ғалымдар», «Информатика» атты бөлімдер бойынша сұрақтардан тұрады.

Бұл сайысты ұпай саны аз топ бастайды. Сұрақтарға топ мүшелері кезектесе отырып жауап береді.

Егер жауап қате болса, осы сұраққа келесі топ жауап береді. Әрбір дұрыс жауап 1 ұпаймен бағаланады.

Сайыстың келесі бөлімі –«әл Фараби және математика» үй тапсырмасын тексеру;

«әл Фараби және математика» деген тақырыппен веббеттер, презентациялар дайындау тапсырылған болатын. Берілетін ең жоғарғы ұпай - 5 ұпай. Таныстыруға берілетін уақыт 3 минут.

1-топ үй тапсырмасын таныстырып өтеді 2-топ үй тапсырмасын таныстырып өтеді

Сайыстың 7-ші кезеңінде зияткерлер әл Фарабидің есептерінің бірін шығару арқылы сайысқа түседі. Экранда «сегіз шаршыдан бір шаршы құрастыру» есебінің шығарылу жолы көрсетіледі.

Мұнда, алдымен сегіз шаршыдан екі шаршы құрайды, содан соң осы шаршыларды дигональ бойымен екі бөлікке бөліп, бір шаршы құрайды.

Берілетін тапсырма: ұсынылып отырған өзара тең 13 шаршыдан бір шаршы құрастыру. Ол үшін қайшы және сызғышты ғана қолдана алады. Тапсырманы орындауға 5 минут уақыт беріледі. Дұрыс орындалған тапсырма 5 ұпаймен бағаланады.

/Ойыншыларға екі топқа қызыл және көк түсті 13 шаршышаршылар, қайшылар, сызғыштар беріледі. Топ мүшелері бірігіп жұмыс жасайды/.

Сайыстың ақтық 8-бөлімінде «Данамен тілдесу» деп аталады. Бұл шығармашылық бөлімде біздің сайыскерлеріміздің бірі әл-Фарабиден өсиет хат алса, екіншісі әл-Фарабиге хат жазады.

Тапсырманы орындауға 5 минут уақыт беріледі.

Әділқазылар алқасы сайыстың әр кезеңіндегі топтардың бағаларын «Бағалау парағына» белгілеп отырды. Әр сайысқа берілген уақытта көрермендермен ойындар ұйымдастырылды, мектеп өнерпаздарының өнерін тамашалады.

Кесте 2. Бағалау парағы Топ Сайыс бөлімдері

Жалпы ұпай

1-бөлім 2-бөлім 3-

бөлім 4- бөлім

5- бөлім

6-бөлім 7- бөлім

8-бөлім

«Тарихтан тағылым» әл-Фараби өмірі мен еңбектеріне шолу «Ғалымның хаты өлмейді» синквейн жазу /үш тілде/ «Х&Y» математикалық лото ойыны «Миға шабуыл» логикалық тапсырмалар «Білім пирамидасы» сайысы «әл Фараби және математика» үй тапсырмасы «Фарабише ойлан!» топтық жұмыс «Данамен тілдесу» шығармашылық жұмыс

5 ұпай 5 ұпай 1 сұрақ- 1 ұпай

5 ұпай 1 сұрақ- 1 ұпай

5 ұпай 5 ұпай 5 ұпай 56 1-топ

2-топ

Ал, әл-Фарабидің математикалық мұраларымен таныстырып, есептерін оқушыларға шештіру оқушылардың пәнге деген қызығушылын арттырып, білімдерін шыңдауға, информатика-математика пәндерінен алған білімдерін тәжірибеде қолдана білуге үйретеді, яғни ақпараттық құзырлылықтарын қалыптастыру мүмкіндігі мол [4].

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:

1 Педагогика. Абай атындағы Қазақ Ұлттық Педагогикалық Университеті-дәрістер. Алматы-2008 2 Малев В.В. Общая методика преподавания информатики. Воронеж. 2005 г. 270 с.

3 Бидайбеков Е.Ы., Камалова Г.Б., Бостанов Б.Г., Умбетбаев К.У., Салгожа И.Т. Об организации и проведении внеклассного мероприятия по информатике «Математическое наследие аль-Фараби – духовная ценность» // Современные информационные технологии и ИТ-образование. - Москва, 2016. - № 1. – Т.12. - С.

147-159.

4 Бидайбеков Е.Ы., Камалова Г.Б., Бостанов Б.Г., Умбетбаев К.У., Салгожа И.Т., Торебекова Р.К.

Формирование ИКТ - компетенции во внеклассной работе математическому наследию аль-Фараби //

Материалы I Международной научно-практической конференции «Информатизация образования и методика электронного обучения - 2016». - Красноярск, 2016. - С.172-176.

УДК 517.958:534 ГРНТИ 27.35.16

Gusmanova F.R.1, Tyulepberdinova G.A.2, Gaziz G.G.3, Adilzhanova S.A.4

1,2 Cand.Sci. (Phys.-Math), Associate Professor, Al-Farabi Kazakh National University, Almaty, Kazakhstan

3,4 Senior Lecturer, Al-Farabi Kazakh National University, Almaty, Kazakhstan INVERSE ACOUSTIC PROBLEM AND DIFFERENCE METOD OF SOLVING

Abstract

This article discusses the non-linear one-dimensional inverse problem of acoustics. In acoustics for inverse problems meant the restoration of sound sources or performance irregularities, scattering the primary field, by measuring the primary or scattered acoustic field. The goal is to find the acoustic stiffness. The object of the study are acoustic stiffness - factor in the equation of acoustics, of the rate of convergence of approximate solutions to the exact gradient methods. To solve the problem of the finite difference method is applied. To analyze the results, usually we consider a discrete system of equations and that digital operator for the inverse problem of acoustics, but in this case we consider the inverse problem of acoustic equivalent in finite-difference form. Showing algorithms for solution of the problem and the results of the calculation.

Key words: algorithm, inverse problem, acoustics, stiffness, nonlinear, finite difference method, the results of the calculation.

Аңдатпа

Ф.Р. Гусманова1 , Г.А. Тулепбердинова2, Г.Г. Газиз3, С.А.Адильжанова4 АЙЫРЫМДЫҚ ӘДІС ЖӘНЕ АКУСТИКАНЫҢ КЕРІ ЕСЕБІНІҢ ШЕШІМІ

1,2 ф.-м.ғ.к., доцент, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ., Қазақстан

3,4 аға оқытушы, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ., Қазақстан

Бұл мақалада акустиканың бір өлшемді кері есебі қарастырылған. Акустикады кері есебі ретінде бастапқы дыбысты қалпына келтіру немесе бастапқы акустикалық өріс өлшемі негізінде бастапқы өрістің шашырауының біртекті емес мінездемесі түсіндіріледі. Акустикалық тығыздықты табу мақсатында есептеулер жүргізілген.

Есептің шешімін табу үшін ақырлы айырымдар әдісі пайдаланылды. Сандық есептеулер нәтижесінде алынған қорытынды мәлімет көрсетілген. Зерттеу нысаны ретінде акустикалық тығыздықты аламыз, яғни акустика теңдеуіндегі коэффициентті, ол тура градиенттік әдістер шешіміне жуықтайтын жинақтылық жылдамдығының бағалауы. Есепті шешу үшін ақырлы айырымдар әдісін пайдаланамыз. Шешімдерге талдау жасау үшін теңдеудің дискретті жүйесін және оған сәйкес акустиканың кері есебі үшін дискретті оператор қарастыратын болсақ, бұл мақалада ақырлы айырымдық түрдегі акустиканың кері есебіне эквивалентті есепті қарастыратын боламыз. Есептеу алгоритмі және нәтижелеріне талдау жасалып көрсетілген.

Кілттік сөздер: алгоритм, кері есеп, акустика, тығыздық, сызықты емес, ақырлы айырымдар әдісі, сандық есептеу.

Аннотация

Ф.Р. Гусманова1 , Г.А. Тулепбердинова2, Г.Г. Газиз3, С.А.Адильжанова4

1,2 к.ф.м.н., доцент Казахского национального университета им. аль-Фараби, г.Алматы, Казахстан

3,4 старший преподаватель Казахского национального университета им. аль-Фараби, г.Алматы, Казахстан

РАЗНОСТНЫЙ МЕТОД И РЕШЕНИЕ ОБРАТНОЙ ЗАДАЧИ АКУСТИКИ

В этой статье рассматривается нелинейная одномерная обратная задача акустики. В акустике под обратными задачами понимается восстановление источников звука или характеристик неоднородностей, рассеивающих первичное поле, на основе измерения первичного или рассеянного акустического поля. Цель состоит в том, чтобы найти акустическую жесткость. Объектом исследования является акустическая жесткость - коэффициент в уравнении акустики, оценки скорости сходимости приближенных решений к точным градиентным методам. Для решения задачи применен метод конечной разности. Для анализа результатов, обычно рассматриваем дискретную систему уравнений и соответствующий дискретный оператор для обратной задачи акустики, а в данном случае рассмотрим эквивалентную обратную задачу акустики, в конечно-разностном виде. Показаны алгоритмы решения задачи и результаты вычислений.

Ключевые слова: алгоритм, обратная задача, акустика, жесткость, нелинейная, метод конечной разности, результаты вычислении.

In document №3(59) (бет 57-60)